Akü Bağlantılarını Kurma ve Çıkarma

Akü kapağını açıp iki kutup başına baktığınızda soru hep aynı olur: "Hangisinden başlayacağım?" Cevabı ezberlemek kolay ama neden öyle olduğunu bilmeden yaptığınızda, yanlış anda yanlış hareketle tornavidayı kıvılcım üretecine çevirebilirsiniz. Aküyü sökmek ve takmak aracın en basit işlerinden biri; yeter ki akü bağlantı sırası konusunda kafanız net olsun. Aşağıda hem sırayı hem de arkasındaki mantığı, kendi garajınızda tek başınıza uygulayacak biri gibi anlatıyorum.

Neden sıra bu kadar önemli?

Sırayı karıştırsam ne olur? Aracın şasesi, gövdesi, motor bloğu — kısacası metal olan hemen her yer — eksi kutba bağlıdır. Yani araç zaten dev bir eksi kablo gibi davranır. Artı kutba anahtar taktığınızda ve anahtarın diğer ucu kazara gövdeye değdiğinde, devre tamamlanır ve akü kendi üzerinden kısa devre yapar. Bu, elinizdeki anahtarın kızarması, kıvılcım, hatta akünün içindeki gazın patlaması anlamına gelebilir.

Eksi kutupta aynı risk yok mu? Yok, çünkü eksi kutup ile gövde arasında zaten potansiyel farkı bulunmaz. Anahtar eksi kutuptayken gövdeye değse bile bir şey olmaz. İşte bütün mantık bu tek cümlede saklı:

• Sökerken: önce eksi (−), sonra artı (+)
• Takarken: önce artı (+), sonra eksi (−)

Bunu nasıl akılda tutarım? Kısa bir kural işinizi görür: "Eksi ilk çıkar, son girer." Yani eksi kablo her zaman en kısa süre bağlı kalır. Sökme işleminin ilk hamlesi ve takma işleminin son hamlesi hep eksidir.

Başlamadan önce neleri hazırlamalıyım?

Alet olarak ne yeterli? Çoğu araçta 10 mm ya da 13 mm bir anahtar veya lokma işi bitirir. Yanına şunları alın:

• İzoleli sap (kauçuk kaplı) anahtar ya da lokma kolu
• Koruyucu gözlük ve ince eldiven
• Tel fırça veya kutup başı temizleme fırçası
• Karbonat–su karışımı ve kuru bez
• Kutup başı gresi ya da vazelin

Aracı nasıl hazırlarım? Kontağı kapatın, anahtarı çıkarın, farları ve klimayı kapalı bırakın. Motor durduktan sonra bir iki dakika bekleyin; bazı araçlarda kontak kapatılsa da modüller kısa süre uyanık kalır. El frenini çekin, aracı düz zemine alın. Sigarayı, çakmağı, kaynak makinesini akünün yanından uzaklaştırın: akü hidrojen açığa çıkarır ve bu gaz kıvılcımla iş görmeyi çok sever.

Kolyeleri sökmeden bir şey not almalı mıyım? Evet. Radyo hafızası, cam otomatikleri, koltuk pozisyonları, bazı araçlarda rölanti öğrenme değerleri sıfırlanabilir. Radyo şifresi soran bir sistem varsa kodu elinizin altında tutun. Bu yüzden akü işlerine girmeden önce aracın devre dışı bırakma prosedürünü bilmek, yani akü bakımı tarafını da okumak faydalı olur.

Sökme ve takma adım adım nasıl yapılır?

Sökme

1. Kutupları tanımlayın: eksi genelde siyah kablo ve "−" işareti, artı kırmızı kablo ve "+" işareti taşır. İşarete güvenin, renge değil; renkler değişmiş olabilir.
2. Eksi kutup somununu gevşetin. Somun ayrıldıktan sonra kolyeyi hafif çevirerek yukarı doğru çekin.
3. Sökülen eksi kolyeyi kutba geri değmeyecek bir yere yatırın. Gerekiyorsa altına bez koyun.
4. Artı kutup somununu gevşetip kolyeyi çıkarın. Anahtarı çevirirken diğer ucunun gövdeye değmemesine dikkat edin.
5. Aküyü yerinden alacaksanız gövde kelepçesini/ayak bağını sökün ve aküyü dik tutarak, iki elle kaldırın.

Takma

1. Aküyü yatağına oturtun, kelepçesini sıkın. Oynayan akü kablo yorar, gövdeye sürtünür.
2. Artı kolyeyi geçirin ve somunu sıkın. Kolye kutbun üzerinde dönmeyecek kadar sıkı olmalı, kurşunu ezecek kadar değil.
3. En son eksi kolyeyi takın. Son teması burada yaparsınız; küçük bir kıvılcım normaldir, çünkü araçtaki sürekli tüketiciler devreye girer.
4. Kutup başlarına ince bir tabaka gres sürün.
5. Kontağı açın, uyarı lambalarını kontrol edin, ardından motoru çalıştırın. Saat, radyo ve cam otomatiklerini yeniden ayarlayın.

Sık sorulan detaylar

Akü işini bir kez doğru sırayla yaptığınızda, artık kaportanın altındaki diğer işler de daha az korkutucu görünür. Motor yağı değiştirme, hava filtresi tem