Hava Filtresi Temizleme ve Değiştirme

Motorun havayla beslendiği tek kapı hava filtresidir. Bu filtre tozla dolduğunda motor nefes alamaz; yakıt tüketimi artar, gaz tepkisi tembelleşir, kötü senaryoda toz doğrudan silindirlere kadar ulaşır. İyi haber şu: hava filtresi temizleme, garaj tecrübesi olmayan birinin bile yarım saatte halledebileceği işlerden biri. Aşağıda, kaputu açtığınızda kafanızda dolaşacak soruları sırayla ele alıyoruz.

Hava filtresi ne işe yarar, kirlenince ne olur?

Motor bir litre yakıtı yakmak için kabaca on binlerce litre havaya ihtiyaç duyar. O havanın içindeki toz, polen, kum ve böcek kalıntıları silindire girmeden tutulmak zorundadır. Filtre bu işi yapar ama zamanla gözenekleri dolar.

Kirli filtrenin belirtileri neler?

• Gaza bastığınızda araç eskisi gibi çekmiyor, özellikle yüksek devirde tıkanma hissi var
• Yakıt tüketimi sebepsizce yükselmiş
• Rölantide hafif düzensizlik, ara ara titreme
• Egzozdan koyu duman geliyor
• Motor bölmesinden ıslık benzeri emiş sesi duyuluyor

Bu belirtiler tek başına kesin kanıt değildir; yakıt filtresi tıkanıklığı veya buji yaşlanması da benzer sonuç verir. Ama hava filtresini kontrol etmek en kolay ve en ucuz adım olduğu için işe oradan başlamak mantıklıdır.

Ne sıklıkla bakılmalı?

Genel yaklaşım, her yağ değişiminde filtreye göz atmak, yılda en az bir kez de yerinden çıkarıp ışığa tutmaktır. Şehir içinde, tozlu şantiye yollarında ya da toprak yolda çok kullanılan araçlarda bu aralık kısalır. Aracın kullanım kılavuzunda üreticinin verdiği kilometre bilgisi varsa onu esas alın; kılavuzdaki rakam ideal koşullar içindir, kötü koşullarda yarıya indirmek yanlış olmaz.

Filtre nerede, nasıl çıkarılır?

Hava filtresi kutusu genelde motor bölmesinin üst kısmında, dikdörtgen ya da yuvarlak siyah plastik bir kasa halindedir. Emiş hortumu bu kasaya bağlanır; hortumu takip ederseniz kutuyu bulmanız zor olmaz.

Hangi aletlere ihtiyaç var?

• Düz veya yıldız tornavida (bazı kutularda sadece klips vardır, alet gerekmez)
• Küçük bir tornavida seti ya da 8-10 mm lokma
• Basınçlı hava tabancası veya elektrikli süpürge
• Temiz kuru bez, gerekirse yumuşak fırça
• Yedek filtre (değiştirecekseniz)

Sökme sırası nasıl olmalı?

1. Motoru durdurun, kontağı kapatın, motor sıcaksa bir süre bekleyin.
2. Kutunun kapağını tutan klipsleri açın ya da vidaları çıkarın. Vidaları kaybetmemek için manyetik tabak veya küçük bir kap kullanın.
3. Kapağı kaldırırken hortum bağlantısını zorlamayın; gerekirse kelepçeyi gevşetin.
4. Filtreyi yukarı doğru düz çekerek alın, sallamayın. Sallarsanız üzerindeki toz kutunun içine, oradan da emiş kanalına dökülür.
5. Filtrenin oturduğu yönü aklınızda tutun; contalı yüzeyi ters takmak sızdırmaya yol açar.

Temizlemek mi, değiştirmek mi?

Bu, en çok sorulan soru. Cevap filtrenin tipine ve durumuna bağlı.

Kağıt filtreyi nasıl temizlerim?

Basınçlı havayı filtrenin iç yüzünden dış yüzüne doğru tutun, yani tozun geldiği yönün tersine. Tabancayı 15-20 cm mesafede tutun; çok yakından ve yüksek basınçla üflerseniz kağıdı yırtar, gözle görülmeyen delikler açarsınız. Basınçlı hava yoksa elektrikli süpürgenin ince ağzıyla dış yüzeyi çekmek de kısmi fayda sağlar.

Bu işlem kalıcı bir çözüm değil, ömrü biraz uzatma yöntemidir. Kağıt filtrenin kendine ait bir sınırı vardır: gözeneklerin derinine giren ince toz üflemeyle çıkmaz.

Ne zaman kesin değiştirmeli?

• Filtreyi ışığa tuttuğunuzda arkasındaki ışığı görmüyorsanız
• Kağıt kıvrımlarında yağ, is veya nem lekesi varsa
• Kenar contası sertleşmiş, çatlamış ya da deforme olmuşsa
• Yırtık, delik veya ezik varsa
• Böcek, yaprak, kemirgen kalıntısı yerleşmişse

Yeni filtre almadan önce eskisinin üzerindeki kodu not edin ya da filtreyi yanınıza alın. Aynı ölçüde görünen filtrelerin conta yüksekliği farklı olabilir.

Takarken nelere dikkat edilir?

Filtreyi geri koymadan önce kutunun içini mutlaka temizleyin. Alt gövdede biriken toz ve yaprak parçaları, yeni filtrenin altına oturursa conta tam kapanmaz. Nemli bez kullanacaksanız kutuyu kuruttuktan sonra filtreyi yerleştirin.

Sık yapılan hatalar

• Kapağı çapraz sıkmak: vidaları sırayla ve eşit tork hissiyle sıkın, plastik kolay çatlar
• Filtreyi zorlayarak bastırmak: kıvrımlar ezilirse filtreleme alanı düşer
• Sünger filtreyi tam kurumadan takmak: nem emiş sensörlerine zarar verebilir
• Emiş hortumunun kelepçesini gevşek bırakmak: filtrelenmemiş hava içeri sızar

İşi bitirdikten sonra motoru çalıştırın, rölantide bir iki dakika dinle